Almancada Saat, Tarih ve Takvim: Tam Rehber
Saati sormak, tarih bildirmek, bir etkinliğin ne zaman olduğunu söylemek — bunların hepsi günlük yaşamın temel iletişim ihtiyaçlarıdır. Almancada saat ifadeleri iki farklı sisteme (resmi ve gündelik) dayanır; bu kılavuz her iki sistemi de ayrıntılı biçimde ele almaktadır.
1. Saat Sorma ve Söyleme
1.1 Saat Soruları
| Almanca | Okunuş | Türkçe | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Wie viel Uhr ist es? | vi fil ur ist es | Saat kaç? | En yaygın soru |
| Wie spät ist es? | vi şpet ist es | Saat kaç? (geç mi?) | Gündelik |
| Haben Sie die Uhrzeit? | HA-ben zi di UR-tsayt | Saatiniz var mı? | Kibar soru |
| Entschuldigung, wie viel Uhr ist es bitte? | — | Pardon, saat kaçtır lütfen? | Kibar ve gündelik |
| Wann fängt es an? | van fenkt es an | Ne zaman başlıyor? | Etkinlik sorusu |
| Um wie viel Uhr…? | um vi fil ur | Saat kaçta…? | Belirli bir saat sorma |
1.2 Cevap Verme
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Es ist … Uhr. | Saat … |
| Es ist jetzt … Uhr. | Şu an saat … |
2. Resmi Saat Sistemi (24 Saatlik)
Almanya’da resmi duyurular, tren saatleri, doktor randevuları ve yazılı iletişimde 24 saatlik sistem kullanılır.
| Saat | Almanca |
|---|---|
| 07:00 | Es ist sieben Uhr. |
| 09:15 | Es ist neun Uhr fünfzehn. |
| 12:00 | Es ist zwölf Uhr. (öğlen) |
| 13:30 | Es ist dreizehn Uhr dreißig. |
| 15:45 | Es ist fünfzehn Uhr fünfundvierzig. |
| 18:00 | Es ist achtzehn Uhr. |
| 20:20 | Es ist zwanzig Uhr zwanzig. |
| 00:00 | Es ist null Uhr / Mitternacht. |
3. Gündelik Saat Sistemi (12 Saatlik)
Günlük konuşmada Almanlar genellikle 12 saatlik sistemi kullanır ve “öğleden önce / sonra” referansı ekler.
3.1 Saat Yarım ve Çeyrek İfadeleri
| Saat | Almanca | Açıklama |
|---|---|---|
| 08:00 | Es ist acht Uhr. | Tam saat |
| 08:05 | Es ist fünf nach acht. | Sekizi beş geçiyor |
| 08:10 | Es ist zehn nach acht. | Sekizi on geçiyor |
| 08:15 | Es ist Viertel nach acht. | Sekizi çeyrek geçiyor |
| 08:20 | Es ist zwanzig nach acht. | Sekizi yirmi geçiyor |
| 08:30 | Es ist halb neun. | Dokuza yarım (Dikkat!) |
| 08:45 | Es ist Viertel vor neun. | Dokuza çeyrek var |
| 08:50 | Es ist zehn vor neun. | Dokuza on var |
| 08:55 | Es ist fünf vor neun. | Dokuza beş var |
| 09:00 | Es ist neun Uhr. | Tam saat |
⚠️ ÇOK ÖNEMLİ: Almancada “halb” (yarım) bir sonraki saate göre hesaplanır!
- halb neun = 08:30 (dokuza yarım kala = sekiz buçuk)
- halb drei = 14:30 (üçe yarım kala = iki buçuk)
- halb zwölf = 11:30 (on ikiye yarım kala = on bir buçuk)
Bu Türk öğrencilerin en sık yaptığı hatadır. “halb neun” duyan biri Türkçe mantığıyla “dokuz buçuk” sanır, oysa “sekiz buçuk"tur.
3.2 Günün Bölümleri
| Almanca | Türkçe | Saat Aralığı |
|---|---|---|
| morgens / am Morgen | sabahleyin | 06:00–10:00 |
| vormittags / am Vormittag | öğleden önce | 10:00–12:00 |
| mittags / am Mittag | öğleyin | 12:00–13:00 |
| nachmittags / am Nachmittag | öğleden sonra | 13:00–18:00 |
| abends / am Abend | akşamleyin | 18:00–22:00 |
| nachts / in der Nacht | gece | 22:00–06:00 |
Saat + günün bölümü:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| um acht Uhr morgens | sabah sekizde |
| um drei Uhr nachmittags | öğleden sonra üçte |
| um zehn Uhr abends | akşam onunda |
| um zwei Uhr nachts | gece ikide |
3.3 “Öğleden önce / sonra” Ekleri
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| vormittags | öğleden önce |
| nachmittags | öğleden sonra |
| Es ist drei Uhr nachmittags. | Öğleden sonra üç. |
| Es ist zehn Uhr vormittags. | Öğleden önce on. |
4. Günler (Wochentage)
| Almanca | Türkçe | Kısaltma |
|---|---|---|
| Montag | Pazartesi | Mo |
| Dienstag | Salı | Di |
| Mittwoch | Çarşamba | Mi |
| Donnerstag | Perşembe | Do |
| Freitag | Cuma | Fr |
| Samstag | Cumartesi | Sa |
| Sonntag | Pazar | So |
Not: Almancada haftanın ilk günü Montag (Pazartesi)‘dir, Sonntag (Pazar) değil.
4.1 Günlere Bağlı Zaman İfadeleri
“am + gün” = o günde:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| am Montag | pazartesi günü |
| am Dienstag | salı günü |
| am Wochenende | hafta sonu |
| am nächsten Montag | gelecek pazartesi |
| letzten Freitag | geçen cuma |
| jeden Tag | her gün |
| jeden Montag | her pazartesi |
| montags | pazartesileri (düzenli) |
| dienstags | salıları |
| freitags | cumaları |
5. Aylar (Monate)
| Almanca | Türkçe | Kısaltma |
|---|---|---|
| Januar | Ocak | Jan |
| Februar | Şubat | Feb |
| März | Mart | Mär |
| April | Nisan | Apr |
| Mai | Mayıs | Mai |
| Juni | Haziran | Jun |
| Juli | Temmuz | Jul |
| August | Ağustos | Aug |
| September | Eylül | Sep |
| Oktober | Ekim | Okt |
| November | Kasım | Nov |
| Dezember | Aralık | Dez |
5.1 Aylara Bağlı İfadeler
“im + ay” = o ayda:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| im Januar | ocakta |
| im März | martta |
| im Sommer | yazın |
| im letzten Juli | geçen temmuzda |
| im nächsten Oktober | gelecek ekimde |
| Anfang Mai | mayıs başında |
| Mitte Juni | haziran ortasında |
| Ende August | ağustos sonunda |
6. Mevsimler (Jahreszeiten)
| Almanca | Türkçe | Aylar |
|---|---|---|
| der Frühling | ilkbahar | März – Mai |
| der Sommer | yaz | Juni – August |
| der Herbst | sonbahar | September – November |
| der Winter | kış | Dezember – Februar |
6.1 Mevsim İfadeleri
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| im Frühling | ilkbaharda |
| im Sommer | yazın |
| im Herbst | sonbaharda |
| im Winter | kışın |
| Der Sommer ist warm. | Yaz sıcaktır. |
| Der Winter ist kalt. | Kış soğuktur. |
| Im Frühling blühen die Blumen. | İlkbaharda çiçekler açar. |
| Im Herbst werden die Blätter bunt. | Sonbaharda yapraklar renklenir. |
7. Tarih İfadeleri
7.1 Tam Tarih Söyleme
Yazılış: 15.03.2026 Okunuş: am fünfzehnten März zweitausendundsechsundzwanzig
| Tarih | Almanca |
|---|---|
| 1.1. | am ersten Januar |
| 3.3. | am dritten März |
| 15.4. | am fünfzehnten April |
| 20.10. | am zwanzigsten Oktober |
| 31.12. | am einunddreißigsten Dezember |
7.2 Tarih Soruları
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Welches Datum haben wir heute? | Bugün hangi tarih? |
| Der Wievielte ist heute? | Bugün kaçı? |
| Wann hast du Geburtstag? | Doğum günün ne zaman? |
| Wann ist Ostern dieses Jahr? | Bu yıl Paskalya ne zaman? |
7.3 Cevaplar
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Heute ist der dreißigste April. | Bugün otuz Nisan. |
| Ich habe am fünfzehnten März Geburtstag. | Doğum günüm on beş Mart’ta. |
| Wir haben heute den ersten Mai. | Bugün bir Mayıs’ız. |
8. Zaman Zarfları
8.1 Bugün / Yarın / Dün
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| heute | bugün |
| gestern | dün |
| morgen | yarın |
| übermorgen | öbür gün |
| vorgestern | evvelsi gün |
| heute Morgen | bu sabah |
| heute Abend | bu akşam |
| heute Nacht | bu gece |
| gestern Abend | dün akşam |
| morgen früh | yarın sabah |
8.2 Bu Hafta / Ay / Yıl
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| diese Woche | bu hafta |
| letzte Woche | geçen hafta |
| nächste Woche | gelecek hafta |
| diesen Monat | bu ay |
| letzten Monat | geçen ay |
| nächsten Monat | gelecek ay |
| dieses Jahr | bu yıl |
| letztes Jahr | geçen yıl |
| nächstes Jahr | gelecek yıl |
8.3 Sıklık Zarfları
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| immer | her zaman |
| meistens | çoğunlukla |
| oft | sık sık |
| manchmal | bazen |
| selten | nadiren |
| nie / niemals | hiçbir zaman |
| täglich | günlük |
| wöchentlich | haftalık |
| monatlich | aylık |
| jährlich | yıllık |
| zweimal pro Woche | haftada iki kez |
| einmal im Monat | ayda bir kez |
9. Randevu ve Program İfadeleri
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Ich habe einen Termin um 10 Uhr. | Saat 10’da randevum var. |
| Das Meeting beginnt um 14:30 Uhr. | Toplantı 14:30’da başlıyor. |
| Die Schule fängt um 8 Uhr an. | Okul 8’de başlıyor. |
| Wann endet der Film? | Film ne zaman bitiyor? |
| Der Zug fährt um 17:45 Uhr ab. | Tren 17:45’te kalkıyor. |
| Ich komme um halb drei. | Saat iki buçukta geliyorum. |
| Wir treffen uns um Viertel nach fünf. | Beşi çeyrek geçe buluşuyoruz. |
| Können wir uns morgen um zehn treffen? | Yarın saat onda buluşabilir miyiz? |
| Leider bin ich dann beschäftigt. | Maalesef o sıra meşgulüm. |
| Das passt mir gut. | Bu bana uyuyor. |
10. Tam Diyaloglar
Diyalog 1: Saat Sorma
Elif: Entschuldigung, wie viel Uhr ist es bitte? (Pardon, saat kaçtır lütfen?)
Max: Es ist Viertel nach drei. (Üçü çeyrek geçiyor.)
Elif: Danke! Um wie viel Uhr fährt der nächste Zug nach Berlin? (Teşekkürler! Berlin’e bir sonraki tren saat kaçta?)
Max: Um sechzehn Uhr fünfundvierzig, also um Viertel vor fünf. (On altı kırk beşte, yani beşe çeyrek kala.)
Elif: Perfekt! Ich habe noch Zeit. Danke schön! (Mükemmel! Hâlâ zamanım var. Çok teşekkürler!)
Diyalog 2: Randevu Almak
Patient: Guten Morgen. Ich möchte gern einen Termin beim Doktor machen. (Günaydın. Doktora randevu almak istiyorum.)
Rezeptionistin: Guten Morgen! Wann passt es Ihnen? (Günaydın! Size ne zaman uyuyor?)
Patient: Am liebsten nächsten Dienstag, wenn möglich. (Mümkünse gelecek salı tercih ederim.)
Rezeptionistin: Am Dienstag haben wir noch einen Termin um zehn Uhr dreißig frei. (Salı günü saat on otuzda bir yerimiz var.)
Patient: Das passt mir gut. Ich nehme den Termin. (Bu bana uyuyor. Randevuyu alıyorum.)
Rezeptionistin: Ihr Name bitte? (İsminiz lütfen?)
Patient: Yılmaz, Ahmet Yılmaz.
Rezeptionistin: Gut, Herr Yılmaz. Also Dienstag, zehnten Mai, um halb elf. (Tamam, Bay Yılmaz. Salı, on Mayıs, on buçukta.)
Diyalog 3: Günlük Program Anlatma
Lehrerin: Was machst du heute? (Bugün ne yapıyorsun?)
Schüler: Heute habe ich um acht Uhr Schule. Um zwei Uhr nachmittags bin ich fertig. Dann gehe ich ins Fitnessstudio. Am Abend, um acht, sehe ich einen Film. (Bugün saat sekizde okulum var. Öğleden sonra ikide bitiyorum. Sonra spor salonuna gidiyorum. Akşam sekizde bir film izliyorum.)
11. Önemli Tarihler Almanya’da
| Tarih | Almanca | Türkçe |
|---|---|---|
| 1. Januar | Neujahr | Yılbaşı |
| 1. Mai | Tag der Arbeit | İşçi Bayramı |
| 3. Oktober | Tag der Deutschen Einheit | Alman Birliği Günü |
| 24. Dezember | Heiligabend | Noel Arifesi |
| 25. Dezember | Erster Weihnachtstag | Noel (Birinci Gün) |
| 31. Dezember | Silvester | Yılbaşı Gecesi |
12. Pratik Alıştırmalar
Alıştırma 1: Saati Yazın (Gündelik Sistem)
- 10:30 → ___________
- 07:15 → ___________
- 14:45 → ___________
- 09:00 → ___________
- 11:50 → ___________
(Cevaplar: 1-halb elf 2-Viertel nach sieben 3-Viertel vor drei (öğleden sonra) 4-neun Uhr 5-zehn vor zwölf)
Alıştırma 2: Günü Yazın
- Pazartesi → ___________
- Cuma → ___________
- Pazar → ___________
- Çarşamba → ___________
(Cevaplar: 1-Montag, 2-Freitag, 3-Sonntag, 4-Mittwoch)
Alıştırma 3: Ayı Yazın
- Ocak → ___________
- Nisan → ___________
- Temmuz → ___________
- Aralık → ___________
(Cevaplar: 1-Januar, 2-April, 3-Juli, 4-Dezember)
Alıştırma 4: Çeviri
- Yarın akşam saat sekizde görüşelim.
- Doğum günüm on beş Martta.
- Her Pazartesi spor salonuna gidiyorum.
- Saat kaç?
(Cevaplar: 1-Lass uns morgen Abend um acht Uhr treffen. 2-Ich habe am fünfzehnten März Geburtstag. 3-Ich gehe jeden Montag ins Fitnessstudio. 4-Wie viel Uhr ist es?)
Özet Tablosu
| Konu | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| Tam saat | Es ist neun Uhr. | Saat dokuz. |
| Çeyrek geçe | Es ist Viertel nach neun. | Dokuzu çeyrek geçiyor. |
| Yarım (ÖNEMLİ!) | Es ist halb zehn. | Saat dokuz buçuk. (ona yarım) |
| Çeyrek var | Es ist Viertel vor zehn. | Ona çeyrek var. |
| Gün | am Montag | Pazartesi |
| Ay | im März | Martta |
| Mevsim | im Sommer | Yazın |
| Tarih | am dritten Oktober | 3 Ekimde |
